【】

Vụ người đứng đầu công ty giám định kim cương hàng đầu VN buôn lậu hàng chục ngàn viên kim cương rồi bằng "nghiệp vụ" của mình hợp pháp hóa số hàng này trùng khớp với Giấy chứng nhận kiểm định quốc tế (GIA) để thu lợi bất chính đang khiến những người sở hữu kim cương hoang mang.

Bởi khi bỏ tiền tỉ,ươnggiấykiểmđịnhvàniề thậm chí nhiều tỉ đồng để sở hữu một viên kim cương, điều khiến khách hàng mạnh tay rút hầu bao chính là niềm tin. Đầu tiên là tin vào doanh nghiệp bán hàng. Đó phải là doanh nghiệp có thương hiệu, có uy tín, được nhiều người biết đến, nghĩa là đã được thị trường công nhận. Sau đó mới đến giấy kiểm định - chứng nhận quyết định giá trị của viên kim cương. Thực tế, hầu hết mọi người đều coi Giấy chứng nhận kiểm định quốc tế là lẽ đương nhiên khi mua kim cương, như mua hàng hóa phải có bảo hành chính hãng. Hàng có giá trị càng lớn thì càng cần được "bảo hành" bởi uy tín của doanh nghiệp. Không ai bỏ tiền tỉ mua kim cương ở một doanh nghiệp không có tên tuổi, uy tín trên thị trường, cho dù có GIA. Tâm lý đa số người mua hàng mặc định là như vậy. Thế nên có thể khẳng định, không phải kim cương hay GIA mà niềm tin của người tiêu dùng mới chính là điều tạo nên sự vĩnh cửu của bất cứ hàng hóa, dịch vụ nào. Ngược lại, nếu niềm tin bị phản bội thì không có gì là vĩnh cửu.

Thị trường kim cương đã trải qua những "cú sốc" giảm giá trong mấy năm trở lại đây vì nhiều lý do, nhưng quan trọng nhất là sự bát nháo giữa thật và giả; giữa hàng chính ngạch và nhập lậu. Đến mức, ngay cả Giấy chứng nhận kiểm định quốc tế cũng không còn đủ sức để bảo hành, nhiều doanh nghiệp bán hàng còn phải cấp thêm "giấy khai sinh" của công ty, rồi giấy nhập khẩu... để tạo niềm tin cho khách hàng. Thế nhưng, vụ buôn lậu 28.000 viên kim cương của ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc Công ty TNHH MTV giám định PNJ-LAB, đơn vị thành viên của Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), đã giáng thêm một cú "nốc ao" vào niềm tin của người tiêu dùng.

Lúc này, rất nhiều câu hỏi đang được đặt ra. Theo cơ quan điều tra, PNJ-LAB là đơn vị giám định độc lập, không được phép kinh doanh các sản phẩm do mình kiểm định. Có nghĩa là PNJ- LAB trực tiếp bán toàn bộ số hàng nói trên ra thị trường hay qua các đầu mối nào khác? Số kim cương nhập lậu được các đối tượng xóa mã GIA, thay bằng mã của PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới để hợp thức hóa trước khi bán ra thị trường sẽ được "ứng xử" ra sao? Khách hàng mua phải số kim cương này giờ phải làm thế nào? Hàng chục ngàn viên kim cương nhập lậu, giả giấy kiểm định giờ đây trôi nổi ngoài thị trường sẽ còn gây ra hệ lụy gì?... Tất cả sẽ chờ cơ quan công an điều tra, làm rõ và sẽ có câu trả lời. Tuy nhiên, niềm tin vào "kim cương vĩnh cửu" đã bị ảnh hưởng trầm trọng.

Không chỉ là trang sức, kim cương được nhiều người ưa chuộng vì tin vào sự "trường tồn" về mặt giá trị của nó. Người ta tin rằng chỉ cần viên kim cương có GIA thì bán lúc nào cũng được, bán ở đâu cũng được, chỉ mất khoảng 5% giá trị. Vì thế họ sẵn sàng bỏ tiền tỉ ra mua kim cương, cũng coi như "tích sản". Tuy nhiên, câu trả lời của thị trường không hẳn như vậy. Nhiều người muốn bán lại nhưng không được vì doanh nghiệp đã biến mất; bán chỗ khác thì giá chỉ còn một nửa hoặc thấp hơn; thậm chí không thâu vào. Thanh khoản kim cương thấp, định giá mỗi nơi một kiểu, thật giả lẫn lộn khó phân biệt...

Khi niềm tin bị bào mòn, không có gì là vĩnh cửu.